Niemcy Leon Kruczkowski
Najważniejsze informacje
Czas akcji: koniec września 1943 roku
Miejsce akcji: niemieckie miasto Getynga i
okupowane kraje Europy – Polska, Francja, Norwegia.
Gatunek literacki
Dramat właściwy. Akcja aktu pierwszy, ekspozycyjnego
(przedstawiającego, wprowadzającego) rozgrywa się w kilku
miejscach, oddalonych od siebie. Akt II i III rozgrywają się
już w Getyndze, w willi profesora Sonnenbrucha. Punktem
przełomowym akcji jest pojawienie się Petersa, wcześniejsze
sceny są prezentacją poglądów i zachowań bohaterów. Reakcja
na przybycie Petersa to sprawdzian dla bohaterów. Największym
zaskoczeniem jest zachowanie Liesel – to ona, nie Willi
powiadamia policję. Dotychczas cicha, niewypowiadająca swych
poglądów Liesel doprowadza do nieszczęścia rodzinę – z jej
bowiem winy Ruth został aresztowana. Finał dramatu ma
charakter otwarty - nie wiemy, co jak dalej potoczyły się
losy rodziny profesora.
Autor
Leon Kruczkowski (1900-1962) – polski prozaik, dramatopisarz,
publicysta. Związany z polityczna lewicą. Niemcy to
najgłośniejsza sztuka tego autora. Napisana w 1949 roku,
wielokrotnie wystawiana.
O to zapyta Cię nauczyciel?
Jakie problemy porusza dramat? Podaj przykład.
Dobrzy i źli Niemcy
W dramacie przedstawiona została inteligencka rodzina
niemiecka. Kruczkowski tworząc dramat, chciał przełamać
istniejący nie tylko w świadomości Polaków stereotyp Niemca,
którego obarcza się winą za całe zło wojny. Tymczasem na
przykładzie rodziny Sonnenbruchów można wywnioskować, że
owszem społeczeństwo niemieckie ponosi odpowiedzialność za
wojnę, ale ta odpowiedzialność bynajmniej nie wynika z
wojennej aktywności Niemców, ale wręcz przeciwnie – z ich
bierności w przyjmowaniu haseł faszyzmu, z milczącej zgody na
okrucieństwo popełniane wobec innych narodów. Niegdyś
uczciwi, porządni ludzie, jak Hoppe, profesor i członkowie
jego rodziny nie umieją zdobyć się na protest wobec faszyzmu,
są bezwolni, mało tego, sami też są zdolni do popełnienia
zbrodni. Milcząca większość społeczeństwa niemieckiego
pozwoliła Hitlerowi na dojście do władzy i popełnianie
tysięcy zbrodni. Bohaterowie Niemców mają jakby dwie twarze.
Profesor nie chce dopuścić do siebie myśli o okrucieństwach
popełnianych przez faszystów, a jego doświadczenia
wykorzystywane są do mordowania ludzi. Willi jest okrutnym,
bezdusznym oficerem SS, ale bardzo kocha swoja matkę. Liesel
rozpacza z powodu utraty rodziny i rozpacz ta przemienia się
u niej w pragnienie zemsty. Hoppe nad wszystko kocha swoje
dzieci, ale mimo to zabija żydowskie dziecko, rówieśnika
własnego syna.
